0613602181 info@nijewij.nl

Break a leg! 

Gepubliceerd door: Roelie Koopman

Menig vrouw die de leeftijd van de overgang bereikt heeft zal er van gehoord hebben of mee te maken hebben gehad: osteoporose. Of in gewoon Nederlands: botontkalking.
Maar wat is dat nou precies?
Hoe komt het?
En hoe kom je er vanaf?
Kun je er wel vanaf komen?

Om even de middelbare school biologie op te frissen: botten bestaan uit calcium. Maar ook uit magnesium, fosfor en eiwitten. Botten zijn namelijk niet alleen knetterhard maar ook heel erg flexibel dankzij vezels gemaakt uit eiwitten. Gelukkig maar ook, anders zou je bij iedere stoot of klap een bot breken en versplinteren. Die flexibiliteit is dus heel erg belangrijk.

Als je een bot van buiten naar binnen zou bekijken dan zie je eerst het botvlies, hier lopen heel veel bloedvaten en zenuwen door. Botten zelf kunnen geen pijn doen of bloeden, het vlies eromheen des te beter! Onder het vlies zit de harde buitenkant en daaronder sponsachtig weefsel waar niet alleen bloedcellen worden gemaakt maar ook heel veel water wordt opgeslagen. Botweefsel bevat namelijk een soort borsteltjes (die heten proteoglycanen) en deze kunnen heel gemakkelijk water opnemen en weer loslaten. Best handig om een voorraad water in je botten te hebben, worden ze namelijk ook stevig en flexibel van. Het is dus niet zo dat er water heen en weer klotst in je botten, maar dat sponsachtige weefsel binnenin botten is wel nat.

In botweefsel bevinden zich grof gezegd twee groepjes cellen. De ene bouwen botweefsel op en de andere breken het af. Laten we ze voor het gemak de bouwers en de slopers noemen. In je jeugd zijn je bouwers lekker actief, jij groeit, je botten groeien mee, hartstikke handig. Ergens rond je 25ste hebben de bouwers hun top wel bereikt en zijn je botten als het ware klaar. Het is niet zo dat de slopers niet actief zijn in je jeugd, maar ze houden zich rustig. Nadat de bouwers hun top hebben bereikt volgt er een periode van evenwicht, voor alles wat wordt gesloopt wordt er ook weer wat nieuws gemaakt.
Tot je als vrouw zijnde begint te klooien met die overgang, kennelijk hebben dan de slopers vrij spel en veranderen je mooie flexibele sterke botten in een soort van gatenkaas.

Nu wordt er gezegd dat tijdens en na de overgang de hoeveelheid oestrogeen (een van de vrouwelijke geslachthormonen) daalt en dat daardoor botten sneller ontkalken.
Ik betwijfel dat.
Feit 1: jonge meisjes voor de pubertijd zitten ontzettend laag in hun oestrogeen en bouwen toch flink aan hun botmassa.
Feit 2: de meeste mannen zitten vrij laag in hun oestrogeen (de meeste zeg ik he!) en hebben over het algemeen niet alleen veel sterkere maar ook veel flexibelere botten, zelfs op oudere leeftijd.
Dat hele oestrogeen verhaal klopt niet. Het is wel zo dat oestrogeen de bouwers stimuleert en minder oestrogeen dus ook minder de bouwers stimuleert. Maar dat is niet hetzelfde als dat oestrogeen dan ook de slopers stimuleert!

Wat is er dan wel aan de hand?
Laten we eens beginnen met die eiwitten. In deze tijd van vegetarisch en veganisme vergeten veel mensen nog wel eens dat we geen planten zijn maar dieren. En dat je de slogan ‘je bent wat je eet’ best wel letterlijk mag nemen. De eiwitten die worden gebruikt om vezels van te maken die de botten flexibel houden zijn afkomstig van dierlijke eiwitten en kunnen niet gemaakt worden uit plantaardige eiwitten. Dus af en toe een vegadag, prima, maar vergeet niet om ook af en toe een biefstuk te eten.
Dan de mineralen. Het hele idee dat je melk moet drinken voor calcium is allang achterhaald. Sterker nog, van veel melk of zuivel krijg je juist een mineralentekort. Minderen dus met de zuivel en meer groente, die mineralen kun je namelijk prima opnemen.
Daarnaast is vitamine D ook een dingetje. Vitamine D bevordert de opname van calcium in de darm. Heb je een paar dingen voor nodig: vitamine D, mineralen en een darm. We kregen vroeger niet voor niets levertraan (het is er tegenwoordig met een smaakje, prima te doen!). En hoe is het eigenlijk met je darmen of met je vertering in het algemeen?
Vitamine K wordt ook vaak vergeten. Heb je namelijk genoeg calcium in de bloedbaan gekregen (dankzij vitamine D en een gezonde darm) moet het nog wel even naar de juiste plek. Zie vitamine K maar als de taxichauffeur die voor jou even de calcium naar de botten brengt en het niet in de bloedvaten laat zitten plakken.
En tot slot bewegen. Wat je niet gebruikt gaat het lichaam ook niet in investeren. Als je toch nooit loopt gaat je lijf ook niet moeite doen om een mooi sterk stel benen te maken. Dus aan de wandel, sportschool, yoga net wat je leuk vindt maar stilzitten wordt het niet beter van. Bijkomend voordeel is dat stevige spieren de botten beschermen, als je dan toch van de trap af dondert versplintert niet meteen je dijbeen in stukjes.
En dan echt tot slot nog even dit: stress is echt waardeloos voor je botten. Als je stress hebt stijgt namelijk je cortisol spiegel. Cortisol zorgt ervoor dat je nieren meer calcium gaan uitscheiden, dat de opname van calcium in de darm wordt geremd en dat je lijf geen andere keus heeft dan botten af te breken om calcium in de bloedbaan te krijgen.
Vrouwen die richting de overgang gaan hebben vaak wel een portie stress achter de rug. Vaak zijn ze jarenlang druk geweest met gezin, werk, zorgen etc. en nu eindelijk een tijd van rust zich zou moeten aandienen komen dit soort problemen aan de orde. Het is dus heel belangrijk om juist in die drukke tijden goed voor jezelf te zorgen door middel van de juiste voeding, de juiste beweging en de juiste levensinstelling (oftewel, have a break zo af en toe). Als je die voorwaarden op orde hebt ga je niet alleen een stuk makkelijker door die overgang maar hoef je je ook niet druk te maken over gebroken heupen of polsen. Investeren in jezelf dus!

Maar wat nou als je nu al last hebt van osteoporose? Soms is het zo dat wat stuk is gewoon stuk is. Maar het lichaam heeft een bijzonder groot herstellend vermogen en zolang er bouwers in de botten zijn is er hoop! Zorg dus voor de juiste voeding en beweging. Laat je helpen met een goed suppletie advies gericht op vermindering van de botafbraak en toename van de spiermassa. Zo kun je dat wat je nog hebt in ieder geval goed beschermen.

Roelie Koopman
Orthomoleculair Epigenetisch Therapeut